Maiatzeko euria urria baino hobia (hobea)

                                                          Bad Weather

Jai ta festa dugu! Iragarpenen arabera, bihar gauetik aurrera beste aro euritsu bat sumatzen da, ez oso ugaria, baina bai, etengabea eta sarkorra. Itxura denez, maiatzaren 14tik hila bukatu arte, egun-egunero euria jardungo du errukirik gabe. Aurten hamaika euri jasateko jaioak gara! Meteoclimatic webgune eta egitasmo interesgarrian zenbait estazio meteorologikoren euri-datuak jakinaraziko dizkizuet. Litrotan dago adierazita.

	OletaSanAntonio Etxebarri (Bizkaia)		1070,8
	Bilbao - Txurdinaga (Bizkaia)		1022,9
	Irún Azken Portu (Gipuzkoa)		1012,8
	Oiartzun (Gipuzkoa)		1011,8
	Mutriku (Gipuzkoa)		904,8
	Legutiano (Araba)		871,8
	Irun (Gipuzkoa)		862,8
	Donostia - Gros (Gipuzkoa)		795,6
	Labraza (Araba)		495,
Bakaiku (Nafarroa)		975,8

                                                                                                                           

Zer deritzozue? Honezkero belarri gainetan goroldiorik izango duzue, ezta?
Gogora ditzagun maiatzeko atsotitzak, euriari lotutakoak:

Apirila euritsu, maiatza ihitsu, ekaina errautsu, orduan da laboraria urgulutsu.

Maiatzak euria laket.

Maiatzean euri, uzta jori.

Maiatzean milla euri, milla ogi.

Maiatzeko euria, urte guztiko ogia.

Maiatzeko euria, urria baino hobia.

Maiatzeko euriak edertu.

Maiatzeko euriak niretzat, beste hiletakoak hiretzat.

Maiatzeko lenengo egunean euria egiten badu, behiak esnearen erdia galtzen du.

Azken elurtetxoa?

                                           Danny Santos argazkilariak eginikoa

Apirilaren azken ilbetearen eta udaberriaren erdialdearen artean, hau da, hilaren 25 eta maiatzaren 3-4 artean negu-udaberrietako azken elurtetxoa gerta liteke. Urtero izaten ez bada ere, ohiko samarra izaten da aroak hartzen duen bilakaera hori; nolabaiteko inboluzioa jasaten du aroak urtaroen erdialdeetan.... Oraindik egun batzuk falta dira, baina asteon, ostiraletik aurrera eguraldiak joera ipartsu askoa bereganatu eta etengabe euri eta euri jardungo bide du. Itxuraz, 500-600 metrotik gora elurra izango da eta Euskal Herriko bazter gehienetan erruz egingo du euria Aurten hamaika erauntsi ikusteko jaioak gara, bai horixe!

Amillana

Bazkaldu ostean ETBn aroaren gaineko irudiak ikusten ari nintzela Anbotoko mendilerroan, alderik alde, laino bitxi samarra azaldu da. Esatariak nola izendatu jakin ez eta Urduña aldean sortu ohi den, "bollo" laino ospetsua ekarri du hizpide. Anboto gainekoa "amilena" da. Berba horrek hamaika esangura ditu eta haietariko batek bertako laino mota horri egiten dio aipamen. Mari jainkosa mendietako haitzuloetan bizi da eta hiru bizileku nagusi ditu: Supelegor haitzuloa, Anbotoko haitzuloa eta Larrunarri leizea. beste bertsio batzuek diotenez, Mariren hirugarren bizilekua Aizkorri mendilerroan dago. Bizkaian, Mariren bizilekurik gogokoena Marienkobia da, Anboto mendiaren ekialdeko horma bertikal ikaragarrian. Sarritan laino itxuran agertzen da, horren gailurrean. Laino horien izena "amillana" da, mendi mitiko horren inguruko eskualde osoan.

Hiru izotz mota daude: zuria, beltza eta antzigarra

Aire-orroa

Goizeon lanean ari ginela urruneko burrunba entzun eta halako batean egundoko txingor erauntsia hasi ez du ba! Ale handi samarrak izan dira orro egin dutenak, lau bat minutuz, kalea zuritzerainotsukoak. Ostagiak berak baino areago sortzen den harrabotsak txunditzen nau, zalaparta sarkor horrek. Izenak izen, oraingoan hotsari erreparatuko diogu. Zenbait izendapen badaude ere, Behe Nafarroako Amikuze haranean erabiltzen aire-orro ele elkarketa biziki gustagarria egiten zait. Ba ote dago airearen orroa baino beldurgarriagorik?

Elurra teilatuan....

Elurra arazo ugari sortzen ari da bigarren mailako errepideetan [feedly]

Ortzia elur-malkotan

 

Elurra Pagozelain

Itsasaldean urtarrileko etengabeko erauntsiek haizetea eta euritea sortarazi badituzte ere, barrualdean, aldiz, ez dira gutxi elurraren agerraldia izan duten hainbat bazter, Nafarroan, batez ere. Zerutik jausten duen "kotoi" moduko hori izendatzeko, azken urteotan "maluta" berba gailendu delarik ere, badira han-hemenka ezin konta ahala ele galant eta erabilgarri, jakinarazi eta hedatu samartzea merezi dutenak. Ildo horretatik, ezin uka daiteke euskaldunok net herri negartia garela. Oso mindulinak omen gara eta horrek metafora ezin eder eta liluragarriagoak eman ditu gure lexikoa zabaldu eta aberasteko. Horren isla garbia dugu egurats-lexikoan. Adibidez, Andoainen eta Aian "elur-maluta"-ri elur-malkoa deritzote, ortzia etengabean, erosta eta auhenka negar batean baliharduen. Zer egin ote diogu ortziari horrela ihardets diezagun?